ĐỔI MỚI DẠY VÀ HỌC NGOẠI NGỮ TRONG THỜI ĐẠI SỐ – VAI TRÒ CỦA CÔNG NGHỆ VÀ NGƯỜI GIẢNG VIÊN

Một trong những lợi ích nổi bật của công nghệ số là khả năng mở rộng nguồn học liệu và tạo điều kiện để sinh viên rèn luyện toàn diện các kỹ năng ngôn ngữ. Với việc học tiếng Trung, tiếng Anh và các ngoại ngữ khác, sinh viên có thể sử dụng các ứng dụng tra cứu từ điển, nền tảng luyện nghe, công cụ nhận diện giọng nói, video bài giảng, podcast và website học tập trực tuyến để bổ trợ kiến thức. Thông qua những công cụ này, người học có thêm cơ hội tiếp xúc với ngôn ngữ trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, làm quen với cách phát âm, ngữ điệu, cách diễn đạt và văn hóa giao tiếp của người bản ngữ. Đặc biệt, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) mang đến nhiều cơ hội mới cho việc học ngoại ngữ. Sinh viên có thể khai thác AI để luyện hội thoại theo tình huống, tìm hiểu cách sử dụng từ vựng, tham khảo cách diễn đạt, nhận diện lỗi ngữ pháp hoặc xây dựng kế hoạch tự học. Chẳng hạn, khi học tiếng Trung, người học có thể thực hành các tình huống giao tiếp như giới thiệu bản thân, hỏi đường, mua sắm, đặt phòng khách sạn hoặc trao đổi trong môi trường doanh nghiệp. Với tiếng Anh, các công cụ AI cũng có thể hỗ trợ luyện phản xạ giao tiếp, mở rộng vốn từ và cải thiện khả năng diễn đạt. Nhờ đó, quá trình học tập không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ kiến thức mà còn được mở rộng sang thực hành và vận dụng ngôn ngữ trong những tình huống gần gũi với đời sống, học tập và công việc.

Tuy nhiên, để công nghệ thực sự phát huy hiệu quả trong giáo dục, vai trò định hướng và hỗ trợ của giảng viên vẫn giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Trong môi trường học tập hiện đại, giảng viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức chuyên môn mà còn là người hướng dẫn sinh viên lựa chọn, khai thác và sử dụng các công cụ công nghệ phù hợp với mục tiêu học tập. Thông qua việc thiết kế bài tập, tổ chức hoạt động thực hành và giới thiệu những nguồn học liệu đáng tin cậy, giảng viên giúp sinh viên từng bước hình thành phương pháp học tập chủ động, biết kết hợp giữa kiến thức trên lớp với các nguồn tài nguyên số. Đối với từng kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, giảng viên có thể hướng dẫn sinh viên lựa chọn công cụ hỗ trợ tương ứng, từ đó nâng cao hiệu quả tự học và khả năng vận dụng ngoại ngữ. Đồng thời, giảng viên cần giúp sinh viên hình thành tư duy sử dụng công nghệ một cách có chọn lọc, khoa học và có trách nhiệm. Các công cụ AI có thể đưa ra những gợi ý hữu ích về ngữ pháp, từ vựng, cách diễn đạt và phát âm, nhưng thông tin do công nghệ cung cấp không phải lúc nào cũng hoàn toàn chính xác hoặc phù hợp với ngữ cảnh. Vì vậy, sinh viên cần biết kiểm chứng thông tin, đối chiếu với giáo trình và tài liệu đáng tin cậy, tránh phụ thuộc hoặc sao chép máy móc. Công nghệ có thể hỗ trợ quá trình học tập nhưng không thể thay thế tư duy độc lập, khả năng sáng tạo và quá trình rèn luyện thực chất của người học.

Với định hướng đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường ứng dụng công nghệ trong đào tạo, Khoa Du lịch và Ngoại ngữ, Trường Đại học Sao Đỏ hướng tới xây dựng môi trường học tập linh hoạt, hiện đại, khuyến khích sinh viên chủ động tiếp cận tri thức và phát triển năng lực tự học. Trong đó, sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, phương pháp giảng dạy của giảng viên và các công cụ công nghệ số có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo. Giảng viên không chỉ hướng dẫn sinh viên tiếp cận các phương tiện học tập mới mà còn định hướng cách vận dụng công nghệ vào quá trình học tập, nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp. Qua đó, sinh viên có cơ hội phát triển đồng thời năng lực ngoại ngữ, kỹ năng khai thác thông tin, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại. Đây cũng là những hành trang cần thiết giúp người học tự tin hội nhập, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và giao lưu quốc tế ngày càng sâu rộng.

Có thể khẳng định, công nghệ số đang tạo ra những thay đổi tích cực trong hoạt động dạy và học ngoại ngữ, mang đến nhiều cơ hội tiếp cận tri thức và rèn luyện kỹ năng cho sinh viên. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự trở thành công cụ hữu ích khi được sử dụng đúng mục đích, kết hợp với phương pháp học tập phù hợp và sự định hướng hiệu quả của giảng viên. Trong thời đại số, vai trò của người thầy không mất đi mà ngày càng được mở rộng, từ truyền đạt kiến thức sang hướng dẫn, kết nối và truyền cảm hứng học tập. Với sự đồng hành của giảng viên và khả năng làm chủ công nghệ, sinh viên Khoa Du lịch và Ngoại ngữ sẽ có thêm điều kiện để phát huy tính chủ động, nâng cao năng lực ngoại ngữ và từng bước hoàn thiện bản thân, sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu mới của xã hội.